9 Aðustos 2008 tarihinde yürürlüðe giren ve dernek, vakýf ve sandýklardaki birikimlerin BES sistemine aktarýmýný öngören yeni yönetmelikle BES sektöründe yaþanmasý öngörülen hareketliliðe paralel çözümler sunan Mercer Türkiye, kendi bünyesinde kurduðu ‘Merkezi Aktüeryal Deðerleme Birimi’ ile BES’e geçiþ aþamasýnda olan kuruluþlara yol gösteriyor. Sektörde hem aktüeryal deðerleme hem de BES brokerlýk hizmetlerini bünyesinde toplayan tek þirket olan Mercer Türkiye’nin danýþmaný Ayþe Nur Kavas, geçiþ sürecinde hem kuruluþ hem de birey bazýnda doðru bilgilenmenin önemine dikkat çekiyor.

Þirketlere insan kaynaklarý yönetim sistemlerinden ücret araþtýrmalarýna, yan haklar yönetiminden global bilgi servisine kadar pek çok ürün ve hizmet sunan Mercer Türkiye; kendi bünyesinde kurduðu Doðu Avrupa ve Orta Doðu’da 16 ülkeye aktüerya hizmeti veren ‘Merkezi Aktüeryal Deðerleme Birimi’ aracýlýðýyla; üyeleri veya çalýþanlarý için taahhüt ettikleri emekliliðe yönelik birikimleri BES sitemine aktarmaya hazýrlanan kuruluþlara yol gösteriyor. 

Üyelerine veya çalýþanlarýna emeklilik taahhütünde bulunan dernek, vakýf, sandýk ve diðer kuruluþlarýn, bu taahhüte yönelik tutarlarý kýsmen ya da tamamen BES’e ya da yýllýk gelir sigortasýna aktarmalarýna olanak veren yönetmeliðin 9 Aðustos’ta yürürlüðe girmesinin ardýndan, hem söz konusu kuruluþlar hem de BES þirketleri için hareketli bir sürecin yaþanmaya baþladýðýný belirten Mercer Türkiye Danýþmaný Ayþe Nur Kavas, bu süreçte hem birey hem de kuruluþ bazýnda doðru bilgilenmenin önemine dikkat çekti.

Mercer Türkiye olarak, hem aktüeryal deðerleme hem de BES'e geçiþ aþamasýnda þirket, ürün ve plan seçimi konularýnda sektöre hizmet verdiklerini belirten Ayþe Nur Kavas, “Mercer Türkiye, sektörde hem aktüeryal deðerleme hem de BES brokerlik hizmetlerinin her ikisini de bünyesinde barýndýran tek danýþmanlýk þirketidir” dedi.

Türkiye’de BES olarak adlandýrýlan ‘Tanýmlanmýþ Katký Payý Esaslý’ emeklilik fonlarýnýn, tüm dünyada mevcut emeklilik fonlarý içerisindeki payýnýn 1997'de %34 iken, 2007 itibariyle %44'e yükseldiðini belirten Kavas, tüm dünyada olduðu gibi Türkiye’de de bu artýþ trendinin devam etmesini bekledikleri söyleyerek, “ABD, Avustralya ve Ýsviçre gibi ülkelerde BES’e denk gelen Tanýmlanmýs Katký Payý Esaslý planlara ait fonlardaki büyüklük, daha çok vakýf ve sandýklarda uygulama alaný bulan Tanýmlanmýs Fayda Esaslý planlarý geride býrakmýþ durumda” dedi. 

Kavas: “Dernek ve vakýflarýn çoðunun aktüeryal dengesi sorunlu”

Yeni yönetmelik doðrultusunda önümüzdeki günlerde vakýf ve sandýklardaki birikimlerin BES sistemine aktarýmý çalýþmalarýnýn yoðunlaþacaðýný ifade eden Mercer Türkiye Danýþmaný Ayþe Nur Kavas, þöyle devam etti: “Bu geliþmeler ýþýðýnda, önümüzdeki aylarda gerek vakýf ve sandýklarýn aktüeryal deðerlemesi ve gerekse BES'e geçis konularýnda hareketli günler beklemekteyiz.”

Türkiye'de emeklilik taahhütünde bulunan vakýf ve sandýklarýn pek çoðunun yükümlülüklerinin bugünkü deðeri ile aktifleri arasýnda farklýlýklar bulunduðunu belirten Ayþe Nur Kavas, “Bu da þu anlama geliyor: Bu kuruluþlarýn aktüeryal dengeleri saðlam görünmemektedir. Öncelikle ve özellikle bu durumdaki vakýf ve sandýklardan BES'e aktarýmlar beklenmelidir. Çalýþmalarýmýz ilk etapta bu sayýnýn 20-30 civarýnda olduðunu göstermekte.

Kesin bir rakama ulaþmak mümkün olmamakla birlikte, EGM'nin BES 2007 Geliþim Raporu’na göre, BES þirketlerinin bu aktarýmdan beklentisi en az108 milyon YTL, en fazla 385 milyon YTL tutarýnda. Bu da ciddi bir rakam” dedi. 

BES’e geçiþ sürecinde yaþanabilecek sýkýntýlara da dikkat çeken Kavas, düþüncelerini þöyle ifade etti: “En önemli sýkýntýnýn Yýllýk Gelir Sigortalarý konusunda yaþanacaðýný düþünüyorum. ‘Yýllýk Gelir Sigortasý’ sigortalýya veya ölümü halinde hak sahiplerine hemen veya belirli bir süre sonra baþlayan, ömür boyu veya belirli bir süre için düzenli ödeme yapmayý öngören sigorta türü olarak tanýmlanmakta. Bu tür sigortalarda mevcut pazar çok sýð ve tecrübesiz. BES þirketleri, bilhassa vakýf ve sandýklardan gelecek aktarýmý öngörerek bu konudaki çalýþmalarýnýn hýzlandýrmýþ durumda.”

“Yönetmelik çok büyük titizlikle incelenmeli”

Bu yönetmelikle aktif üyelerin BES'e, pasif üyelerin de yýllýk gelir sigortalarýna geçiþinin esas alýndýðýný hatýrlatan Ayþe Nur Kavas, yönetmeliðin çok büyük bir titizlikle incelenmesinin önemine dikkat çekti ve bir uyarýda bulundu: “Örneðin, bu yönetmelik üyenin muvafakatý alýnarak pasif üyelerin de BES'e geçisine olanak saðlamakta. Bu durumun emeklilik maaþý almakta olan pasif üyelere ömür boyu maaþ ödenmesi ya da  dul eþ ve çocuklara da daha sonra maaþ ödenmesi olasýlýðýný tehlikeye düþürmekte.
Þöyle ki, halihazýrda emeklilik maaþý almaya devam eden bir kiþinin yapýlan deðerleme sonucunda BES’e aktarýlacak birikim tutarý, almakta olduðu emeklilik maaþýnýn ömür boyu idamesini ya da dul ve yetimlerine devamýný karþýlamayabilir ve karþýlayamayacaktýr. Bireyleri bilinçlendirmeden böyle bir opsiyonun kendilerine sunulmasý, ömürlerinin son yýllarýnda parasýz ve mutsuz insanlar yaratabilecektir. Bu nedenle, doðru bilgilendirmenin çok önemli olduðunu düþünmekteyim. Bu noktada, BES þirketlerine ve aracýlarýna büyük görev düþmekte.”